Handa- og tónmeðferð
Handa- og tónmeðferð (kirofonetik) er þróuð af Dr Alfreð Baur við “Institut fur Logopadic und Heilpadagogik” i Linz í Austurríki og byggist á kenningum mannfræðingsins Rudolf Steiner.
Málið samanstendur af einstökum hljóðum eins og tónlistin af einstökum tónum. Við leiðum hugann ekki oft að því þar sem einbeitingin er oftast á innihald málsins en ekki á hvaða hljóð mynda málið. Það er aðallega skáldin sem nota hljómfallið til að undirstrika merkingu orðanna. En er orðanna hljóðan aðeins hljómur og loft eða lifandi aflgjafi?
Í hrynjandalistinni (eurythmy) sem er hreyfilist sem Rudolf Steiner þróaði – er hvert hljóð túlkað útfrá sínum hljómrænu eiginleikum.
Málið sem annars er eingöngu heyrt verður sýnilegt. Þannig opinberast manninum að hvert hljóð
inniheldur sköpunarmátt og sín einstöku áhrif. Af þessu verðu því ljóst að hljóð geta haft djúp áhrif á lífkerfi mannsins ef þessi öfl málsins eru notuð meðvitað.
Það er þetta sem unnið er með í handa- og tónmeðferðinni. Handa- og tónmeðferðin var upphaflega þróuð til að meðhöndla fólk með talörðugleika og í byrjun hjálpaði
melhöndlunin sérstaklega þeim sem töluðu alls ekki og höfðu reynt allt annað.
Það kom síðan fljótt í ljós að handa- og tónmeðferðin gaf aðra möguleika t.d. í meðhöndlun barna sem skaðast höfðu andlega. Einnig hefur orðið góður árangur í meðhöndlun á misþroska börnum, börnum með sértæka námsörðugleika svo sem dislexíu, hreyfihömluðum, þroskaheftum, flogaveikum.
Sérstaklega hefur gefist vel að hjálpa fullorðnu fólki með handa- og tónmeðferðinni til að mynda hjartasjúklingum sem hafa misst málið. Í seinni tíð hefur handa- og tónmeðferðin nýst sem stuðningsmeðhöndlun fyrir ýmsa sjúkdóma sem hafa skapast af innri
togstreystu. Þannig að handa- og tónmeðferðin hefur þróast frá því að vera meðhöndlun fyrir mállausa og í alhliða meðhöndlun, þar sem kraftur orðsins stuðlar að heilbrigði sálar og líkama.
Nafnið kirofonetik er komið úr grísku og gefur til kynna að meðhöndlunin felur í sér að hendurnar (cheires) eru notaðar til að útfæra hljóðin (phoneme) í nuddstrokum – þ.e. hendurnar fara á sama hátt um líkamann og loftið um talfærin. Við hvert hljóð sem við myndum þegar við tölum, streymir loftið á mismunandi hátt um talfærin og þarfnast hvert hljóð í þessari meðhöndlun forms sem einkennir það.
Til nánari skýringar má t.d. taka “L”. Til að mynd a “L”, lyftum við tungunni upp og snertum ákveðinn punkt í efri góm á bak við framtennurnar. Andardrátturinn streymir framhjá á
sitt hvorri hlið út úr munninum eins og tveir handleggir. Punkturinn sem snertur er með tungunni samsvarar ákveðnum punkti á milli herðablaðanna á bakinu. Þannig fer nuddstrokan því fram hjá þessum punkti og út á handleggina líkt og loftið framhjá tungunni á þessum stað og út úr munninum.
Um allan líkamann ríkja lög myndbreytingar. Goether var fyrstur til að uppgötva þetta í formi plantna, og Rudolf Steiner útfærði þess hugmynd til skilgreiningar á manneskjunni. Goethe veitti því athygli að blöð, krónublöð og ávextir plantna eða hver einstakur þáttur var
myndbirting heildarinnar.
Talfæri mannsins má á sama hátt sjá myndbirtast í líkama mannsins, þannig má finna myndbirtingu lungna, barka og tungu annarstaðar á líkamanum og útfrá þessari þekkingu er handa- og tónmeðferðin útfærð.
Í handa- og tónmeðferðinni er ekki farið fram á nokkra virkni af sjúklingsins hálfu nema aðeins að taka á móti því sem gerist. En strokurnar á bakið, hendur og fætur hafa djúp áhrif á innra starf. Allt hið ytra hverfur úr meðvitundinni á meðan á meðferðinni stendur og þar með opnar innri veruleiki mannsins sig fyrir veröld hljóðsins. Innra með sér endurtekur manneskjan það sem gerist og þannig myndast vilji til að opna leið fyrir hljóðin í hina dýpstu vitund, það er einmitt þessi vakning viljans sem ekki er útfærð í verkum, sem hefur hinn læknandi áhrif.
Mæður sjúkra barna get einnig fengið leiðsögn til að vinna með meðhöndlunina daglega heima og gera hana þannig áhrifameiri.
Fyrir áhugasama er hér ritgerð um
Bragðferli hljóðanna.
Og hér er texti um
Antroposofisk læknavísindi.